Σοκ και έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στον ποδοσφαιρικό κόσμο η απόφαση της Αφρικανικής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου να ανατρέψει το αποτέλεσμα του τελικού του Κυπέλλου Εθνών Αφρικής, δίνοντας τον τίτλο στα… χαρτιά στο Μαρόκο με σκορ 3-0.
Η απόφαση αυτή, που ελήφθη από την επιτροπή εφέσεων της CAF, αποτελεί πρωτοφανές γεγονός για το αφρικανικό ποδόσφαιρο και έχει ανοίξει έναν νέο κύκλο αντιπαραθέσεων, νομικών διεκδικήσεων και πολιτικών πιέσεων και από τις δύο χώρες.
Αρχικά, το πειθαρχικό όργανο της CAF είχε επικυρώσει τη νίκη της Σενεγάλης με 1-0 στην παράταση, αποτέλεσμα που είχε διαμορφωθεί μετά από έναν τελικό γεμάτο ένταση και χάος, με τα «Λιοντάρια της Αφρικής» να φτάνουν σε δεύτερη συνεχόμενη κατάκτηση.
Ωστόσο, η νέα απόφαση ανατρέπει πλήρως την κατάσταση, χαρίζοντας στο Μαρόκο το δεύτερο τρόπαιο στην ιστορία του, μετά το 1976.
Μια τόσο αυστηρή τιμωρία (όπως αυτή της Σενεγάλης) φαινόταν πάντως απίθανη (αν και αληθινή), καθώς στα χρονικά της ποδοσφαιρικής ιστορίας υπάρχουν ελάχιστες περιπτώσεις όπου ένας πρωταθλητής έχει χάσει το τρόπαιό του εκ των υστέρων.
Στην πραγματικότητα, το γεγονός ότι πρέπει να ταξιδέψουμε σε όλο τον κόσμο και να γυρίσουμε δεκαετίες πίσω για να συγκεντρώσουμε ακόμη και οκτώ τέτοιες περιπτώσεις δείχνει πόσο σπάνιο είναι να αφαιρείται ένας ήδη κατακτημένος τίτλος.
Με αυτό κατά νου, ακολουθούν οκτώ ομάδες στις οποίες προστέθηκε η Σενεγάλη κατά τις οποίες τους αφαιρέθηκε ο τίτλος παρότι τον κέρδισαν εντός των τεσσάρων αγωνιστικών γραμμών.
8. Έλγιν Σίτι – Highland League, 1992-93
Τον Απρίλιο του 1993, μια θεαματική και επιθετική ομάδα της Elgin χρειαζόταν μόλις έναν βαθμό για να εξασφαλίσει τον ημιεπαγγελματικό τίτλο της Highland League. Τότε αποφάσισαν να μεταφέρουν έναν αγώνα με την αδύναμη Forres Mechanics από το Σάββατο στη βραδιά της Παρασκευής.
Η Elgin επικράτησε με 6-0 και κατέκτησε τον τίτλο. Όλα έμοιαζαν καλά μέχρι που οι αξιωματούχοι της λίγκας συνειδητοποίησαν ότι, μεταφέροντας τον αγώνα για την Παρασκευή, η Elgin είχε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει παίκτες —συμπεριλαμβανομένου του παίκτη-προπονητή John Teasdale— οι οποίοι θα ήταν τιμωρημένοι αν το παιχνίδι είχε διεξαχθεί στην αρχικά προγραμματισμένη ημερομηνία.
Ο τίτλος αφαιρέθηκε από την Elgin και, καθώς η δεύτερη Cove Rangers δεν επιθυμούσε να ανακηρυχθεί πρωταθλήτρια άνευ αγώνα, η Highland League έμεινε χωρίς νικητή για πρώτη φορά μετά από πάνω από εκατό χρόνια. Πρόκειται για μια απόφαση που εξακολουθεί να προκαλεί δυσαρέσκεια στους κατοίκους του μακρινού βορρά της Σκωτίας.
Σήμερα, αγωνιζόμενη πλέον στο πλήρες σύστημα της Scottish Football League, η Elgin εξακολουθεί —μέσω παικτών και παραγόντων— να θεωρεί ότι η απώλεια ολόκληρου του τίτλου της Highland League για τη σεζόν 1992-93, την οποία είχε κυριαρχήσει καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, ήταν μια τιμωρία δυσανάλογη προς το παράπτωμα της μικρής αλλαγής σε έναν αγώνα. Ωστόσο, ίσως αυτός ο βαθμός κυριαρχίας να σημαίνει ότι δεν θα έπρεπε εξαρχής να επιχειρήσουν να παρέμβουν σε ένα παιχνίδι που μπορούσαν εύκολα να κερδίσουν.
Μέχρι και το 2018, η Elgin προσέφυγε στη Scottish Football Association ζητώντας την αποκατάσταση των μεταλλίων των παικτών του 1993, χωρίς όμως επιτυχία.
7. Νότια Κορέα – Panda Cup, 2019
Ένα διεθνές τουρνουά νεολαίας στην Κίνα δεν είναι σίγουρα σε μέγεθος ανάλογο με κάποια άλλα που θα δούμε σε αυτή τη λίστα, αλλά παρόλα αυτά η απώλεια του τίτλου Panda Cup από την ομάδα Under-18 της Νότιας Κορέας έκανε τον γύρο του κόσμου λόγω της παράξενης φύσης μιας ιστορίας όπου οι έφηβοι παίκτες κατηγορήθηκαν για μια «αφάνταστη» παραβίαση του πνεύματος και της ηθικής του αθλητισμού.
Στην εκδήλωση, που φιλοξενήθηκε από την Chengdu Football Association τον Μάιο, η κορεατική ομάδα νίκησε ομάδες νεολαίας που εκπροσωπούσαν την Ταϊλάνδη, τη Νέα Ζηλανδία και την Κίνα για να εξασφαλίσει το τρόπαιο. Ωστόσο, κατά τον εορτασμό της νίκης τους, οι Κορεάτες παίκτες προσέβαλαν τόσο πολύ τους διοργανωτές που χρειάστηκε να επιστρέψουν το τρόπαιο και τους ζητήθηκε να μην ξαναέρθουν, σαν κακομαθημένα παιδιά σε σχολική εκδρομή.
Και τι έκαναν που ήταν τόσο απαράδεκτο; Υπήρχε συζήτηση ότι οι Κορεάτες παίκτες ποζάριζαν σαν να ουρούσαν μέσα στο τρόπαιο, αλλά αυτό που προκάλεσε πραγματικά σκάνδαλο ήταν οι φωτογραφίες του Park Kyu-hyun από τη Νότια Κορέα να στέκεται με το πόδι πάνω στο κύπελλο, σαν κυνηγός τροπαίων με το λάφυρό του.
Με την κινεζική κρατική προπαγάνδα να περιγράφει τους Κορεάτες παίκτες ως «να συμπεριφέρονται περισσότερο σαν κατακτητές παρά σαν πρωταθλητές», οι εορτασμοί θεωρήθηκαν χυδαίοι, ανάρμοστοι και προσβλητικοί προς τους διοργανωτές και τις άλλες ομάδες, οδηγώντας την Chengdu FA να πάρει πίσω…
6. Τορίνο – Divisione Nazionale, 1926-27
Καμία άλλη ποδοσφαιρομανής χώρα δεν έχει εμπλακεί σε περισσότερα σκάνδαλα χειραγώγησης αγώνων από την Ιταλία, οπότε ίσως είναι ταιριαστό και καθόλου εκπληκτικό ότι το πρώτο τους εθνικό πρωτάθλημα ολοκληρώθηκε χωρίς νικητή λόγω ενός περιστατικού δωροδοκίας.
Σε πιο πρόσφατους καιρούς, συχνά η Juventus είναι η ωφελημένη από αμφιλεγόμενες συμφωνίες πίσω από τα παρασκήνια, αλλά το 1927 ήταν εκείνοι (ή μάλλον ένας από τους αστέρες τους) που δέχτηκαν χρήματα για να βοηθήσουν τους τοπικούς τους αντιπάλους και πρωτοπόρους του τίτλου, την Torino.
Με την Torino να διεκδικεί την κορυφή μαζί με τη Bologna, το Derby della Mole μεταξύ Torino και Juventus ήταν ένας κρίσιμος αγώνας. Έτσι, οι παράγοντες της Torino προσέφεραν στον δεξιό μπακ της Juventus, Luigi Allemandi, 50.000 λίρες για να χάσει τον αγώνα και να βοηθήσει την Torino να κερδίσει.
Η Torino κέρδισε το ντέρμπι 2-1 και προχώρησε για να κατακτήσει τον τίτλο της Divisione Nazionale. Το μόνο πρόβλημα ήταν ότι ο Allemandi είχε παίξει πραγματικά καλά για την “Old Lady”, χωρίς να κάνει τίποτα για να βοηθήσει τους αντιπάλους τους.
Έτσι, όταν ήρθε να ζητήσει τις 50.000 λίρες αφού η Juve ηττήθηκε, ξέσπασε έντονος καβγάς για το αν τις είχε κερδίσει ή όχι. Ο καβγάς ακούστηκε από έναν δημοσιογράφο που κατήγγειλε το σκάνδαλο, με αποτέλεσμα η Torino να χάσει τον τίτλο της.
Η Torino συνέχισε να υποστηρίζει ότι ο Allemandi δεν έχασε πραγματικά τον αγώνα και επομένως είχαν κερδίσει δίκαια, πράγμα που σήμαινε ότι ο τίτλος δεν θα έπρεπε να τους αφαιρεθεί, αλλά το γεγονός ότι προσπάθησαν να δωροδοκήσουν έναν αντίπαλο παίκτη ήταν από μόνο του αρκετή απόδειξη.
5. Τζένοα – Serie B, 2004-05
Η Υπόθεση Allemandi ήταν μακριά από το τέλος των σκανδάλων χειραγώγησης αγώνων στο ιταλικό ποδόσφαιρο. Στην πραγματικότητα, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, η δωροδοκία και η διαφθορά είχαν γίνει ενδημικές, και ένα σκάνδαλο πρωτοφανούς μεγέθους ήταν έτοιμο να ξεσπάσει. Η αφαίρεση του τίτλου της Serie B του 2005 θα ήταν μόνο η αρχή.
Στην τελευταία αγωνιστική της σεζόν 2004-05 στη δεύτερη κατηγορία της Ιταλίας, μόλις δύο βαθμοί χώριζαν τέσσερις ομάδες. Η δεύτερη Genoa, ο παλαιότερος ποδοσφαιρικός σύλλογος της Ιταλίας, προσπαθούσε να εξασφαλίσει την άνοδο στην Serie A για πρώτη φορά εδώ και μια δεκαετία, σε έναν αγώνα με τη Venezia, που ήδη είχε υποβιβαστεί και αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Η νίκη με 3-2 της Genoa όχι μόνο τους εξασφάλισε την άνοδο, αλλά, χάρη στην ήττα των πρωτοπόρων Empoli με 4-1 από τη Bari, τους έδωσε και τον τίτλο. Ήταν όμως ένας τίτλος που κράτησε μόλις τρεις ημέρες.
Σύντομα αποκαλύφθηκε ότι, όταν βρέθηκαν 250.000 € στο αυτοκίνητο του γενικού διευθυντή της Venezia, Giuseppe Pagliara, ο Pagliara είχε πληρωθεί από τους διευθυντές της Genoa για να ρίξει τον αγώνα.
Η Ιταλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου απάντησε αφαιρώντας τον τίτλο από τη Genoa και τοποθετώντας την στην τελευταία θέση του τελικού πίνακα της Serie B, με αποτέλεσμα τον άμεσο υποβιβασμό στη Serie C1.
Στη δίκη αποκαλύφθηκε επίσης ότι οι αντίπαλοι της Genoa στην άνοδο, η Torino, είχαν προσπαθήσει να διοχετεύσουν χρήματα στη Venezia με σκοπό να ενθαρρύνουν τον ήδη υποβιβασμένο σύλλογο να παίξει πιο δυνατά εναντίον της Genoa. Ωστόσο, ήταν αργά για να τιμωρηθούν οι Βενετοί, καθώς η ομάδα είχε ήδη χρεοκοπήσει και διαλυθεί.
4. Σανγκάι Σενσούα – Chinese A-League, 2003
Στην εποχή της σύγχρονης Chinese Super League, γνωρίζουμε κυρίως τη Shanghai Shenhua ως έναν σύλλογο πρόθυμο να ξοδέψει μεγάλα ποσά για να προσελκύσει αστέρες που έχουν χάσει τη λάμψη τους από τις ευρωπαϊκές λίγκες, με παίκτες όπως οι Didier Drogba, Nicolas Anelka και Carlos Tevez να αγωνίζονται για το «Flower of Shanghai» τη δεκαετία του 2010. Στη δεκαετία του 2000, όμως, φαίνεται ότι ήταν πιο πρόθυμοι να ρίξουν αυτά τα χρήματα στον διαιτητή αντί για τους παίκτες.
Στην τελευταία σεζόν της παλιάς A-League της Κίνας (το επαγγελματικό πρωτάθλημα πριν τη δημιουργία της τωρινής Super League), η Shenhua βρισκόταν σε μάχη για την κορυφή με τους τοπικούς αντιπάλους Shanghai International. Μια κρίσιμη νίκη 4-1 στο ντέρμπι των δύο συλλόγων του Σαγκάη ήταν αρκετή για να σπρώξει τη Shenhua προς τον τίτλο.
Το 2011, όμως, αποκαλύφθηκε ότι ο γενικός διευθυντής της Shenhua, Lou Shifang, ήταν υπεύθυνος για τη διοργάνωση δωροδοκιών προς τον διαιτητή του ντέρμπι, Lu Jun.
Αρχικά, οι κινεζικές αρχές ήταν πιο επιεικείς με αυτούς που χειραγωγούσαν τους αγώνες σε σχέση με ορισμένους έφηβους Κορεάτες που αστειεύονταν με ένα τρόπαιο, αποφασίζοντας να μην αφαιρέσουν τον τίτλο από τη Shenhua και να τιμωρήσουν μόνο τα άτομα που εμπλέκονταν (ο Lou Shifang είχε ήδη εγκαταλείψει τον σύλλογο).
Το 2013, όμως, αποκαλύφθηκε ότι δεν επρόκειτο μόνο για μια περίπτωση δωροδοκίας ενός διαιτητή για έναν αγώνα. Με την αποκάλυψη ότι η Shenhua είχε χρησιμοποιήσει δωροδοκίες και για να χειραγωγήσει έναν αγώνα με τη Shaanxi Guoli, έγινε σαφές ότι οποιοσδήποτε αγώνας μπορούσε να έχει υποστεί διαφθορά. Τελικά, μια δεκαετία μετά την κατάκτηση του τίτλου, ολόκληρη η σεζόν του 2003 ακυρώθηκε χωρίς να ανακηρυχθεί πρωταθλητής.
3. Σκεντερμπέου – Albanian Superliga, 2015-16
Η Skënderbeu Korçë της Αλβανίας, που είχε κερδίσει μόνο έναν προηγούμενο τίτλο πρωταθλήματος σε έναν αιώνα ύπαρξης, ξαφνικά κατέκτησε έξι συνεχόμενους τίτλους τη δεκαετία του 2010. Παραδόξως, ή ίσως συναφώς, το 2016 η UEFA τους κατηγόρησε για χειραγώγηση αγώνων σε μια κλίμακα χωρίς προηγούμενο στην ιστορία του ποδοσφαίρου.
Το Σύστημα Ανίχνευσης Απατών Στοιχημάτων της UEFA εντόπισε συνολικά 53 αγώνες της Skënderbeu, τόσο εγχώριους όσο και ευρωπαϊκούς, μεταξύ 2010 και 2016, οι οποίοι παρουσίαζαν έντονη ύποπτη στοιχηματική δραστηριότητα, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι ο σύλλογος βρισκόταν στον πυρήνα μιας μακρόχρονης οργανωμένης εγκληματικής επιχείρησης.
Αυτό οδήγησε το 2018 σε πρωτοφανή δέκαετή αποκλεισμό από όλες τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, τιμωρία που η Skënderbeu, η οποία αρνείται όλες τις κατηγορίες, συνεχίζει να αμφισβητεί.
Οι προσπάθειες του συλλόγου να αποδείξει την αθωότητά του στην UEFA δεν έχουν διευκολυνθεί, ωστόσο, από το γεγονός ότι η ίδια η εθνική τους ομοσπονδία συμφώνησε ότι ο σύλλογος είχε παράνομα επηρεάσει τα αποτελέσματα, αφαιρώντας τους τον τίτλο του 2015-16 και αφαιρώντας 12 βαθμούς από την επόμενη σεζόν.
Τον Ιούλιο του περασμένου έτους, η Skënderbeu προσέφυγε στο Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο Αθλητισμού, το οποίο αποφάνθηκε ότι τα αποδεικτικά στοιχεία ήταν πλήρως επαρκή για να δείξουν ότι η Skënderbeu χειραγωγούσε συστηματικά αγώνες και ότι ο σύλλογος άξιζε πλήρως τη δεκαετή απουσία από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.
Τουλάχιστον, μπορούν να παρηγορηθούν με το γεγονός ότι οι εξίσου αμφιλεγόμενοι τίτλοι τους από το 2010 έως το 2015 παραμένουν δικοί τους. Τουλάχιστον προς το παρόν.
2. Μαρσέιγ – Ligue 1, 1992-93
Για τη σεζόν 1992-93, η κορυφαία ευρωπαϊκή διασυλλογική διοργάνωση αναβαθμίστηκε όταν μετονομάστηκε σε «Champions League» και η γαλλική Olympique de Marseille ήταν ανάμεσα στα φαβορί για να κατακτήσει τον πρώτο τίτλο της.
Η Marseille είχε κερδίσει τους προηγούμενους τέσσερις γαλλικούς τίτλους και φαινόταν έτοιμη να προσθέσει έναν πέμπτο καθώς η σεζόν πλησίαζε στο τέλος της. Με τον τελικό του Champions League απέναντι στην AC Milan στον ορίζοντα, η Marseille δεν ήθελε την απόσπαση προσοχής ενός αγώνα πρωταθλήματος με την προβληματική Valenciennes.
Τότε, ο αμφιλεγόμενος πρόεδρος της Marseille, Bernard Tapie, διοργάνωσε να προσφερθεί δωροδοκία 250.000 φράγκων σε κάθε έναν από τους παίκτες της Valenciennes, Christophe Robert, Jorge Burrachaga και Jacques Glassman, ώστε να παίξουν χαλαρά απέναντι στη Marseille, επιτρέποντάς τους να κερδίσουν τον αγώνα και, κυρίως, να μην τραυματίσουν κανέναν παίκτη πριν τον αγώνα του Champions League.
Η Valenciennes έχασε τον αγώνα όπως αναμενόταν, αλλά ο Glassman, που είχε αρνηθεί τη δωροδοκία, ανέφερε την υπόθεση στον διαιτητή.
Η νίκη εξασφάλισε στην Marseille τον τίτλο της Ligue 1 και, λιγότερο από μία εβδομάδα αργότερα, νίκησαν τη Milan για να γίνουν η πρώτη και μοναδική γαλλική ομάδα που ανακηρύχθηκε ευρωπαϊκή πρωταθλήτρια.
Η Γαλλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου αντέδρασε άμεσα, αφαιρώντας τον τίτλο της Marseille και υποβιβάζοντάς την στη δεύτερη κατηγορία. Οι δευτεραθλητές Paris St-Germain αρνήθηκαν τον τίτλο και τη θέση στο Champions League (οι ιδιοκτήτες τους Canal+ ανησυχούσαν για την απώλεια εσόδων από την τηλεόραση στη ζώνη της Marseille), με αποτέλεσμα η Ligue 1 να μείνει χωρίς πρωταθλητή.
Παράδοξα, όμως, η Marseille επιτράπηκε να διατηρήσει τον ευρωπαϊκό της τίτλο, παρά τις μετέπειτα αποκαλύψεις που έδειχναν ότι ίσως είχαν προσπαθήσει να χειραγωγήσουν κι άλλους αγώνες στη διοργάνωση και είχαν εμπλακεί σε ντόπινγκ παικτών.
1. Γιουβέντους – Serie A, 2004-05 & 2005-06
Η μεγαλύτερη κρίση χειραγώγησης αγώνων στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, το σκάνδαλο «calciopoli» του 2006, περιλάμβανε ομάδες και παράγοντες από όλα τα επίπεδα του ιταλικού ποδοσφαίρου και είχε εκτεταμένες συνέπειες.
Το σκάνδαλο είχε πολλές σύνθετες όψεις, αλλά βασικό στοιχείο αποτέλεσαν οι παρακολουθήσεις που αποκάλυψαν ότι ο γενικός διευθυντής της Juventus, Luciano Moggi, μπορούσε να χειραγωγεί και να ελέγχει τους διαιτητές ώστε να ευνοούν τη Juve και να ζημιώνουν τους αντιπάλους της.
Με τις συνέπειες της χειραγώγησης των διαιτητών να καλύπτουν αμέτρητους αγώνες σε μεγάλη χρονική περίοδο, οι τιμωρίες ήταν αυστηρές. Ο Moggi τιμωρήθηκε με ισόβιο αποκλεισμό από το ποδόσφαιρο, η Juventus υποβιβάστηκε στη Serie B και οι δύο προηγούμενοι τίτλοι τους αφαιρέθηκαν από το ιστορικό της ομάδας.
Η “Old Lady” ποτέ δεν αποδέχτηκε πλήρως την απόφαση, παρά τα αδιάσειστα στοιχεία διαφθοράς. Ο 28ος επίσημος τίτλος Scudetto γιορτάστηκε το 2012 με πανό που ανακήρυσσαν νίκη «30», ενώ τα φανελάκια της επόμενης σεζόν έφεραν τη φράση «30 στο γήπεδο».
Αυτό που πραγματικά προκαλεί την οργή τους, όμως, είναι ότι ο τίτλος της σεζόν 2005-06 απονεμήθηκε στους δευτεραθλητές Inter, αντί να παραμείνει αδιάθετος. Οι Bianconeri έχουν ασκήσει εκπληκτικές 30 προσφυγές, όχι για να αποκατασταθεί ο τίτλος τους, αλλά απλώς για να αφαιρεθεί από την Inter, χωρίς όμως επιτυχία μέχρι σήμερα.
Με το calciopoli να απαιτεί τεράστια διαφθορά προτού αφαιρεθεί ένας τίτλος, οι οικονομικές παρατυπίες της Manchester City φαίνονται μάλλον μικρότερης κλίμακας. Αλλά τι πιστεύετε; Θα έπρεπε η City να λάβει την ίδια τιμωρία με τη Marseille των 90s ή τη Juventus του 2006; Σχολιάστε παρακάτω για να μας πείτε τη γνώμη σας.